اجزای جک هیدرولیک

_

اجزای جک هیدرولیک مجموعه‌ای از قطعات مکانیکی و هیدرولیکی هستند که با همکاری هم، نیروی هیدرولیک را به حرکت خطی تبدیل می‌کنند. هر جزء نقش مشخصی در عملکرد صحیح جک دارد و باعث می‌شود جک بتواند بارهای سنگین را به‌راحتی جابه‌جا کند. شناخت دقیق این اجزا برای انتخاب، نگهداری و تعمیر جک هیدرولیک بسیار اهمیت دارد.

از مهم‌ترین اجزای جک هیدرولیک می‌توان به لوله‌سیلندری، پیستون، میل‌جک، گلویی، پکینگ‌ها و گردگیر اشاره کرد که هرکدام وظیفه خاصی را بر عهده دارند. عملکرد هماهنگ این قطعات باعث می‌شود که جک هیدرولیک بتواند با دقت و قدرت بالا فعالیت کند و در صنایع مختلف، از خودروسازی تا ماشین‌آلات سنگین، کاربرد گسترده‌ای داشته باشد.

برای آشنایی بیشتر و درک عمیق‌تر جک هیدرولیک کلیک کنید!

اجزای جک هیدرولیک

مجموعه مهندسی سیالات سماهیدرو

انتخاب فنی اجزای جک هیدرولیک

_

انتخاب اجزای مناسب برای جک هیدرولیک فقط یک کار فنی نیست؛ یک تصمیم مهم مهندسی است که روی طول عمر، دقت، قدرت و ایمنی سیستم تأثیر مستقیم دارد. اگر اجزای نامناسب انتخاب شوند، عملکرد کل سیستم دچار مشکل می‌شود.

6 نکته طلای برای انتخاب اجزای جک هیدرولیک
  • فشار کاری جک
  • جنس قطعات
  • نوع آب‌بندی
  • ابعاد و کورس حرکتی
  • نوع کاربری
  • دقت ساخت
  • دمای کاری
  • سرعت حرکت
  • نگهداری و تعمیرپذیری
1. فشار کاری جک (Working Pressure)

برای انتخاب صحیح اجزای جک هیدرولیک، باید حداکثر فشار کاری سیستم مشخص باشه. قطعاتی مثل سیلندر، پیستون و پکینگ‌ها باید تحمل فشار موردنظر رو داشته باشن. اگر فشار از محدوده مجاز بالاتر بره، ممکنه باعث ترکیدگی، نشتی یا خرابی زودهنگام بشه.

نکات مهم:

  • بررسی فشار نامی پمپ هیدرولیک

  • انتخاب سیلندر با تحمل فشار مناسب

  • اطمینان از مقاومت آب‌بندها در فشار بالا

  • لحاظ کردن فشار پیک و ضربه‌ای در طراحی

2. جنس قطعات (Material Selection)

جنس قطعات مستقیماً روی طول عمر، مقاومت به خوردگی و استحکام تأثیر می‌ذاره. در محیط‌های صنعتی، سیلندر از لوله سیلندری سخت‌کاری‌شده، و شافت از فولاد کروم شده انتخاب میشه تا مقاومت مکانیکی و دوام بیشتری داشته باشه.

ملاحظات فنی:

  • استفاده از ST52 برای سیلندر

  • شافت از فولاد CK45 و کروم‌کاری‌شده و یا هارد

  • انتخاب آب‌بند از NBR، Viton یا PU بر اساس دما و نوع سیال

  • فلنج‌ها و قطعات اتصال با فولاد آلیاژی مقاوم

3. نوع آب‌بندی (Sealing System)

آب‌بندها یکی از حیاتی‌ترین اجزای جک هستن. نوع پکینگ‌ها و اورینگ باید براساس فشار، دمای کاری و سرعت حرکت انتخاب بشه. استفاده از آب‌بند نامناسب، رایج‌ترین دلیل نشتی در جک‌هاست.

نکات کلیدی در انتخاب آب‌بند:

  • فشار کاری بالا ← آب‌بند ترکیبی یا گاید رینگ

  • دمای بالا ← استفاده از Viton

  • حرکت پیوسته و سرعت بالا ← آب‌بندهای با اصطکاک پایین

  • سیالات خاص ← بررسی سازگاری مواد آب‌بند با روغن

4. ابعاد و کورس حرکتی (Stroke & Dimensions)

ابعاد سیلندر و کورس پیستون باید دقیق بر اساس نیاز مکانیکی پروژه تعیین بشه. انتخاب اشتباه در این بخش باعث محدودیت حرکت یا بار اضافی به جک و سایر قطعات میشه.

نکات کاربردی:

  • کورس = میزان جابجایی موردنیاز

  • قطر داخلی سیلندر = تعیین‌کننده نیروی جک

  • قطر شافت = کنترل خمش و پایداری

  • فضای نصب ← بررسی جایگیری فیزیکی جک

5. نوع کاربری (Application Type)

نوع مصرف جک مستقیماً روی انتخاب اجزا اثر داره. برای مثال جک‌هایی که در ماشین‌آلات سنگین استفاده میشن، نیاز به قطعات با دوام و قطر بالا دارن. ولی در کاربردهای خودرویی یا آسانسوری، ابعاد کوچک‌تر و وزن کمتر اهمیت داره.

مثال‌های پرکاربرد:

  • جک بالابر کارگاهی ← کورس بلند، سرعت متوسط

  • جک صنعتی ← کورس کوتاه و بلند، پاسخ‌گویی سریع

  • جک خطوط تولید ← تحمل فشار کم و عملکرد دقیق

  • جک معادن ← حرکت خشن و پرقدرت

6. دقت ساخت و تلرانس‌ها (Machining Precision)

تلرانس بین پیستون و سیلندر، یا شافت و آب‌بند، اگر مناسب نباشه باعث نشتی، گیر کردن یا اصطکاک غیرضروری میشه. هرچه دقت ساخت بالاتر باشه، عملکرد جک نرم‌تر و دوام بیشتره.

استانداردهای مهم:

  • تلرانس شعاعی بین شافت و گایدها

  • انطباق دقیق بین قطر داخلی سیلندر و پیستون

  • سطح‌پردازی آینه‌ای برای کاهش اصطکاک

  • کنترل کیفیت با ابزارهای کالیبراسیون دقیق

7. دمای کاری و شرایط محیط (Operating Temperature)

دمای بالا یا پایین، گردوغبار، رطوبت یا تماس با مواد خورنده می‌تونه روی عملکرد اجزای جک تاثیر منفی بذاره. انتخاب صحیح متریال و آب‌بند، با در نظر گرفتن شرایط محیطی، از خرابی زودرس جلوگیری می‌کنه.

نکات کلیدی:

  • دمای بالا ← آب‌بند Viton یا تفلون

  • مناطق مرطوب ← پوشش ضدزنگ روی سیلندر

  • گردوغبار زیاد ← استفاده از گردگیر تقویت‌شده

  • کاربرد فضای باز ← آب‌بند مقاوم در برابر آفتاب، سرما و گرما

8. سرعت حرکت (Speed Requirements)

سرعت حرکت پیستون در کاربردهای مختلف، تعیین‌کننده نوع آب‌بند، مقدار لقی، و حتی نوع پورت ورودی و خروجیه. جک‌هایی که نیاز به سرعت بالا دارن، باید اجزای داخلیشون برای اصطکاک پایین طراحی شده باشن.

نکات حرفه‌ای:

  • سرعت بالا ← استفاده از گاید رینگ با اصطکاک کم

  • کنترل دقیق ← استفاده از اوریفیس و کنترل جریان

  • آب‌بندهای چندمرحله‌ای برای کاهش نشتی در سرعت بالا

  • بررسی مقدار کاویتاسیون در سیستم‌های سریع

9. نگهداری و تعمیرپذیری (Serviceability)

برخی طراحی‌ها باعث میشن تعمیر جک بسیار سخت یا پرهزینه باشه. اگر جک در موقعیت‌های دشوار نصب میشه یا نیاز به تعمیرات دوره‌ای داره، باید اجزایی انتخاب بشن که دسترسی و تعویضشون راحت باشه.

راهنمای انتخاب:

  • طراحی فلنجی برای باز و بست راحت

  • استفاده از پکینگ‌های استاندارد موجود در بازار

  • سیستم گاید و پکینگ قابل تعویض بدون ابزار خاص

  • رزوه‌ها و شیارها با استحکام بالا و قابلیت باز کردن مکرر

تصویر موقتی - جایگزین شده برای تصویر اصلی

مجموعه مهندسی سیالات سماهیدرو

اجزای اصلی جک هیدرولیک

_

جک هیدرولیک از چند قطعه کلیدی ساخته شده که عملکرد صحیح هرکدام، تضمین‌کننده کارکرد بی‌نقص کل سیستم است. شناخت دقیق این اجزا، هم در طراحی و انتخاب بهتر جک مؤثره و هم در تعمیر و نگهداری اون. هر قطعه نقش خاصی داره؛ از تولید نیرو گرفته تا انتقال، آب‌بندی و هدایت حرکت.

1. بدنه سیلندر (Cylinder Body)

بدنه اصلی جک که وظیفه نگهداری روغن و هدایت پیستون رو داره. معمولاً از لوله سیلندری فولادی با سطح داخلی سنگ‌خورده ساخته می‌شه تا آب‌بندها بهتر عمل کنن. ضخامت دیواره و دقت صیقلی بودن داخل، نقش مهمی در عمر مفید جک داره.

ویژگی‌ها:

  • ساخته‌شده از  CK45 یا CK60

  • قطر داخلی دقیق و سنگ‌خورده

  • تحمل فشار بالا بدون تغییر شکل

  • تحت استاندارد 2-6020 باشند

برای شناخت بهتر در مورد لوله‌های سیلندری کلیک کنید!

لوله سیلندری
2. میله شافت (Piston Rod)

میله‌ای که حرکت پیستون رو به بیرون منتقل می‌کنه. این قطعه باید صیقلی، سخت‌کاری شده و مقاوم در برابر سایش و زنگ‌زدگی باشه. معمولاً با پوشش کروم سخت ارائه می‌شه.

نکات تخصصی:

  • کروم‌کاری با ضخامت استاندارد (۲۰ تا 25 میکرون)

  • دقت بالا برای جلوگیری از نشتی

  • مقاومت در برابر خوردگی و ساییدگی

برای شناخت بهتر در مورد میل کروم کلیک کنید!

میل کروم برای شافت جک هیدرولیک
3. گلویی از اجزای جک هیدرولیک (Gland / Head)

قطعه‌ای که در ابتدای سیلندر قرار می‌گیره و میله شافت از آن عبور می‌کند. محل قرارگیری لوازم آب‌بند، گردگیر و اورینگ است. کیفیت متریال و استاندارد ساخت گلویی، عملکرد و آب‌بندی رو تضمین می‌کند.

ترکیبات معمول:

  • محل نصب لوازم آب‌بندی، گردگیر و اورینگ

  • متریال معمولا از مواد ضد سایش، چدن، فسفر برنز

  • برای استفاده از آهن یا فولاد حتما از گاید رینگ استفاده شود

پیشنهاد می‌کنیم که در مورد گلویی‌های جک هیدرولیک آماده ما بیشتر بدانید!

گلویی جک هیدرولیک
4. پیستون جک هیدرولیک (Piston)

پیستون جک هیدرولیک (Hydraulic Jack Piston) یکی از اجزای اصلی جک های هیدرولیک است که نقش اساسی در تبدیل انرژی هیدرولیک به حرکت خطی و ایجاد نیروی بالا را ایفا می کند. در ادامه به توضیح ساختار، عملکرد و کاربردهای آن می پردازیم:

ساختار پیستون جک هیدرولیک:

پیستون در جک هیدرولیک معمولاً از یک میله فولادی سخت‌کاری شده (مقاوم در برابر سایش و خوردگی) ساخته می‌شود و شامل بخش‌های زیر است:

  • سطح پیستون (رود): بخش صیقلی و پرداخت شده که با کاسه نمد (اورینگ، پکینگ و وایپر) در تماس است تا از نشت روغن جلوگیری کند.

  • بدنه پیستون: بخشی که داخل سیلندر حرکت می‌کند و تحت فشار روغن قرار دارد.

  • سر پیستون: نقطه اتصال به بار یا قطعه مورد نظر (مثلاً در جک پرس، به شاسی متصل می‌شود).

در مورد پیستون‌های جک هیدرولیک که بصورت استاندارد و آماده هستند، کلیک کنید!

پیستون جک هیدرولیک
5. درپوش انتها (End Cap / Base Cover)

درپوش انتهایی (End Cap / Base Cover) سیلندر هیدرولیک یکی از اجزای حیاتی در طراحی جک‌ها و سیلندرهای هیدرولیک است که نقش مهر و موم کردن انتهای سیلندر و ایجاد یک پایه محکم برای سیستم را ایفا می‌کند. در ادامه به بررسی ساختار، عملکرد، روش‌های نصب و نکات فنی آن می‌پردازیم:

1. وظایف اصلی درپوش انتهایی:

  • آب‌بندی انتهای سیلندر (جلوگیری از نشت روغن هیدرولیک).

  • تحمل فشار داخلی سیلندر و انتقال نیرو به بدنه.

  • محل نصب اتصالات هیدرولیک (مثل پورت‌های ورود/خروج روغن).

  • نگهداری یاتاقان‌ها یا بوش‌های راهنما (در برخی طراحی‌ها).

2. جنس و طراحی:

  • مواد رایج: فولاد کربنی (ST37/ST52)، فولاد ضدزنگ (در محیط‌های خورنده)، چدن (در فشارهای پایین).

  • پرداخت سطح: معمولاً ماشین‌کاری دقیق برای اطمینان از آب‌بندی کامل.

  • انواع طراحی:

    • صاف (Flat Cap) برای فشارهای متوسط.

    • گنبدی (Domed Cap) برای تحمل فشارهای بالا.

    • دارای خار (Grooved Cap) برای نصب اورینگ یا کاسه نمد.

برای توضیحات بیشتر در مورد درپوش انتهای جک هیدرولیک کلیک کنید!

درپوش ته جک هیدرولیک
6. لوازم آب‌بندی (Seals & Wipers)

ابزارهای آب‌بندی (Seals) و وایپرها (Wipers) از اجزای حیاتی در سیستم‌های هیدرولیک هستند که از نشت روغن و ورود آلودگی به داخل سیلندر جلوگیری می‌کنند. عملکرد صحیح این قطعات، طول عمر و بازدهی سیستم را تضمین می‌کند.

1. انواع لوازم آب‌بندی (Seals)

الف) اورینگ‌ها (O-Rings)

  • جنس: معمولاً از NBR (نایتریل)، Viton (فلوئوروکربن) یا PU (پلی اورتان).

  • کاربرد: آب‌بندی ایستا (Static Seals) بین قطعات ثابت مثل درپوش سیلندر یا اتصالات.

  • مزایا:

    • انعطاف‌پذیری بالا و مقاومت در برابر فشار.

    • قیمت مناسب و نصب آسان.

  • معایب:

    • در دمای خیلی بالا یا پایین ممکن است خراب شوند.

ب) کاسه نمدهای دینامیکی (Dynamic Seals)

این نوع برای آب‌بندی قطعات متحرک مانند پیستون و میله پیستون (رود) استفاده می‌شود:

1. سیل پیستون (Piston Seal)
  • وظیفه: جلوگیری از نشت روغن بین پیستون و دیواره سیلندر.

  • انواع:

    • یونی‌رینگ (U-Cup Seal): پرکاربردترین نوع، مقاوم در فشارهای بالا.

    • لیپ سیل (Lip Seal): برای سرعت‌های متوسط.

    • سیل ترکیبی (Composite Seal): برای فشارهای بسیار بالا.

2. سیل میله پیستون (Rod Seal / Gland Seal)
  • وظیفه: جلوگیری از خروج روغن از اطراف میله پیستون.

  • انواع:

    • اورینگ + بک‌آپ رینگ (برای فشارهای متوسط).

    • ویپر + سیل اصلی (برای جلوگیری از نشت و آلودگی).

اگر تمایل به دانستن بیشتر در مورد لوازم آب‌بندی دارید کلیک کنید!

لوازم آب‌بندی جک هیدرولیک
تصویر موقتی - جایگزین شده برای تصویر اصلی

مجموعه مهندسی سیالات سماهیدرو

تفاوت اجزای جک هیدرولیک

_

جک هیدرولیک از چندین جزء اصلی تشکیل شده که هرکدام وظیفه خاصی دارند. در زیر تفاوت‌های کلیدی این اجزا را از نظر ساختار، جنس، عملکرد و کاربرد بررسی می‌کنیم:

تفاوت اجزای جک هیدرولیک (مقایسه عملکرد، جنس و کاربرد هر جزء)
  • سیلندر vs پیستون
  • درپوش ته vs گلویی
  • میله پیستون vs پیستون
  • سیل‌ ایستا vs دینامیکی
  • وایپر vs کاسه نمد
  • بوش راهنما vs یاتاقان
1. سیلندر (Cylinder) vs پیستون (Piston)
ویژگی سیلندر پیستون
وظیفه محفظه نگهدارنده روغن و پیستون انتقال نیرو به بار خارجی
جنس فولاد کربنی یا استیل ضدزنگ فولاد سخت‌کاری شده با کروم
حرکت ثابت (معمولاً به بدنه متصل) متحرک (به داخل/خارج سیلندر می‌رود)
آب‌بندی نیاز به کاسه نمد در دو انتها نیاز به سیل پیستون (U-Cup)
2. درپوش انتهایی (End Cap) vs درپوش جلویی (Gland)
ویژگی درپوش انتهایی (Base) درپوش گلویی (Gland)
موقعیت انتهای ثابت سیلندر طرف حرکت پیستون (خروجی میله)
وظیفه بستن سیلندر + محل پورت روغن هدایت میله پیستون + آب‌بندی
آب‌بندی اورینگ ایستا اورینگ + وایپر (Wiper)
اتصال جوشی/رزوه‌ای/بولت معمولاً با بولت یا رزوه
3. میله پیستون (Rod) vs پیستون (Piston)
ویژگی میله پیستون (Rod) پیستون (Piston)
جنس فولاد کروم‌کاری شده فولاد یا آلومینیوم
وظیفه انتقال نیرو به بیرون ایجاد فشار در روغن
آب‌بندی نیاز به Rod Seal و Wiper نیاز به Piston Seal
مشکلات رایج خراشیدگی/خوردگی سطح سایش سیل‌ها
4. سیل‌ ایستا (Static Seals) vs سیل‌ دینامیکی (Dynamic Seals)
ویژگی سیل‌های ایستا (O-Ring) سیل‌های دینامیکی (U-Cup)
کاربرد بین قطعات ثابت (مثل درپوش) بین قطعات متحرک (پیستون/میله)
جنس NBR, Viton PU, PTFE, ترکیبات پلیمری
مقاومت فشار تا 300 بار فشار تا 700+ بار
نصب ساده (در شیار مخصوص) نیاز به طراحی دقیق
5. وایپر (Wiper) vs کاسه نمد (Rod Seal)
ویژگی وایپر (Wiper/Scraper) کاسه نمد (Rod Seal)
وظیفه پاک کردن آلودگی از میله جلوگیری از نشت روغن
جنس پلی اورتان (PU) پلی اورتان یا PTFE
موقعیت بیرونی‌ترین جزء آب‌بندی بین وایپر و یاتاقان
حساسیت مقاوم در برابر گردوغبار حساس به خراشیدگی میله
6. بوش راهنما (Guide Bushing) vs یاتاقان (Bearing)
ویژگی بوش راهنما یاتاقان
جنس تفلون (PTFE) + گرافیت فولاد + روکش کروم
وظیفه جلوگیری از تماس فلز با فلز کاهش اصطکاک در حرکت چرخشی
کاربرد در جک‌های خطی در سیستم‌های دوار
مزیت خودروان‌کار (نیاز به گریس کم) تحمل بارهای شعاعی
جمع‌بندی:
  • سیلندر و پیستون: یکی ثابت و دیگری متحرک است.

  • درپوش‌ها: انتهایی برای بستن سیلندر، جلویی برای هدایت میله.

  • سیل‌ها: ایستا برای اتصالات ثابت، دینامیک برای قطعات متحرک.

  • وایپر vs کاسه نمد: اولی برای تمیزی میله، دومی برای آب‌بندی.

  • بوش راهنما: مخصوص حرکت خطی، یاتاقان برای حرکت دورانی.

تصویر موقتی - جایگزین شده برای تصویر اصلی